Kosova
Dobitë e vajit të ullirit për shëndetin tuaj
![](https://www.albinfo.ch/wp-content/uploads/2022/05/olive-oil-g53823b796_1920.jpg)
Vaji i ullirit është lëngu natyral i kokrrave të ullirit. Konsumimi i përditshëm i vajit të ullirit ju ndihmon të menaxhoni peshën tuaj, të kontrolloni sasinë e sheqerit në gjak, të lehtësoni depresonin, të mbroheni nga sëmundjet kronike.
Zgjedhja e vajit më të shëndetshëm
Jo të gjitha vajrat e ullirit janë të njëjta. Përmbajtja e tyre ushqyese mund të ndryshojë në mënyrë të konsiderueshme, kështu që zgjidhni vajrat që përmbajnë vetitë më antioksiduese.
Ullinjtë nuk piqen plotësisht nga jeshilja në të zezë deri në fund të dimrit, dhe janë ullinjtë e gjelbër që janë më të lartat në polifenole antioxidant, përfshirë oleocanthal. Prandaj, është më mirë të blini vaj ulliri të bërë nga ullinj “të korrjes së hershme” kur është e mundur.
Vaj ekstra i virgjër prodhohet nga një proces i ngutshëm dhe është shkalla më e mirë e vajit të ullirit. Për shkak se është i parafinuar me shumë pak përpunim, vaji ulliri ekstra i virgjër ka nivelin më të lartë të antioksidantëve në krahasim me kategoritë e tjera: vaj “i pastër” ose “i lehtë”, “vaj ulliri” dhe “vaj ulliri pomace”.
Yndyra dietike në vajin e ullirit
Jo vetëm që vaji i ullirit e bën shijen ushqimore më të mirë, ajo siguron energji dhe është një makronutrient me përfitime të shumta shëndetësore. Yndyra ndihmon në thithjen e shumë vitaminave – përfshirë vitaminat A, D, E dhe K – kështu që ato mund të përdoren nga trupi juaj. Yndyra është me rëndësi jetike për ndërtimin e membranave qelizore dhe qethjeve që rrethojnë nervat. Trupi juaj ka nevojë për yndyrë për funksione të tilla, si mpiksja e gjakut dhe kontraktimet e muskujve.
Përfitimet antioksiduese
Fenolikët në vajin e ullirit kanë veti antioksiduese, antimikrobike dhe anti-inflamatore që kontribuojnë në përfitimet e shumta të 1 lugë gjelle vaj ulliri në ditë. Inflamacioni kronik mund të kontribuojë në sëmundje të tilla si kanceri, diabeti, sëmundja e Alzheimerit dhe zemrës, madje dhe mbipesha.
Antioksidanti kryesor në vajin e ullirit është oleocanthal, i cili ndan karakteristika unike anti-inflamatore me ibuprofen, sipas një studimi të vitit 2014 të botuar në Gazetën Ndërkombëtare të Shkencave Molekulare. Studiuesit vlerësuan që oleocanthal në 3.4 lugë, ose 50 mililitra, vaj ulliri ekstra të virgjër ka një efekt të ngjashëm si 10 përqind e dozës së rritur të ibuprofen.
Përveç oleocanthal, një përfitim tjetër antioksidues i 1 lugë gjelle vaj ulliri në ditë është vitamina E – 10 përqind e shtesës suaj të përditshme. Vitamina E ju ndihmon të mbroni nga sëmundjet kronike duke neutralizuar radikalet e lira të dëmshme në qelizat tuaja, të prodhuara përmes proceseve metabolike siç është tretja ose nga burime mjedisore siç është ndotja e ajrit.
Ndihmon në luftimin e depresionit
Nëse jeni në depresion, një lugë vaj ulliri në ditë mund të ju ndihmojë. Truri juaj është 60 për qind yndyrë, që përbëhet pjesërisht nga acide yndyrore të pangopura – omega 3 dhe omega 6. Yndyrnat omega kontrollojnë zhvillimin dhe funksionimin normal të trurit, dhe shoqërohen me shumë çrregullime të humorit.
Një studim i vitit 2018 nga Franca, botuar në Frontiers in Physiology, shqyrtoi rolin e acidit yndyror të pangopur dhe efektin e tij në pikëllimet e trurit, siç janë ankthi dhe depresioni. Studiuesit zbuluan se nivele të ulëta të acideve yndyrore omega-3 kishin një efekt negativ në sjelljen e lidhur me gjendjen shpirtërore dhe yndyrnat e sugjeruara nga polineri të pangopura mund të jenë të dobishme në trajtimin e çrregullimeve neuropsikiatrike.
Ndihmon me kujtesën
Marrja e vajit të ullirit çdo ditë mund të kontribuojë në zvogëlimin e rrezikut e humbjes së kujtesës. Humbja progresive e kujtesës që lidhet me sëmundjen e Alzheimerit është një çrregullim i pakthyeshëm i lidhur me moshën.
Një studim hulumtoi shoqërimin e komponimeve fenolike në vaj ulliri ekstra të virgjër dhe parandalimin ose vonesën e Alzheimerit. Studiuesit raportuan që konsumimi i vajit ekstra të virgjër të ullirit çoi në përmirësimin e mësimit dhe kujtesës dhe kthimin e mosfunksionimeve të lidhura me moshën.
Gazeta e vitit 2018, botuar në Annals of Clinical and Translal Neurology, arriti në përfundimin se vaji i ullirit ekstra i virgjër mund të ndihmojë në mbrojtjen e indeve të trurit kundër substancave toksike që mund të shkaktojnë sëmundjen e Alzheimerit dhe se vaji i ullirit mund të jetë një terapi e vlefshme për parandalimin ose ndalimin e sëmundjes.
Ul nivelet e glukozës në gjak
Për diabetikët, një lugë vaj ulliri në ditë mund të ndihmojë në përmirësimin e reagimit të qelizave ndaj glukozës. Vaj ekstra i virgjër ulliri përmban acid oleik, i cili vepron si një anti-inflamator. Diabeti në një gjendje inflamatore, dhe vaji i ullirit mund të zvogëlojë shumë nga simptomat e diabetit, përfshirë uljen e glukozës në gjak dhe nivelin e kolesterolit.
Efektet e vajit të ullirit ekstra të virgjër u vlerësuan në një studim të vitit 2015 duke përdorur 25 lëndë të shëndetshme. Pjesëmarrësve iu dha ushqim me vaj ulliri ose vaj misri të shtuar. Siç u botua në Nutrition and Diabetes në 2015, studiuesit zbuluan se dy orë pas vaktit, grupi i dhënë vaj ulliri kishte ndjeshëm më të ulët nivelet e glukozës në gjak dhe përmirësoi profile lipidesh.
Për më tepër, grupi i vajit të ullirit tregoi një ulje të LDL – niveleve të lipoproteinës me densitet të ulët.
Marrja e vajit të ullirit çdo ditë dhe pesha
Të qenit mbipeshë mund të kontribuojë në zhvillimin e shumë sëmundjeve kronike. Efektet pozitive të dietës mesdhetare, me përbërësin e saj të lartë të vajit të ullirit, në peshën e trupit u demonstruan në një studim pesë-vjeçar.
Gjetjet e publikuara në The Lancet Diabetes & Endocrinology në 2016 raportuan se nga tre ndërhyrje, grupi me vaj ulliri shtesë të virgjër shtesë, kishte uljen më të lartë të peshës trupore dhe perimetrit të belit. Studiuesit arritën në përfundimin se marrja e yndyrnave të shëndetshme si vaji i ullirit nuk duhet të kufizohet për mirëmbajtjen e peshës.
Humbja e peshës dhe sëmundje kronike
Studiuesit zbuluan se vaji i ullirit i dhënë pacientëve me kancer të prostatës rezultoi i dobishëm për përmirësimin e peshës dhe mirëmbajtjen.
Journal of Cancer Therapy publikoi një studim në vitin 2017 që zbuloi se shtimi i 3 lugëve vaj ulliri ekstra të virgjër në ditë në dietën me bazë bimore të rekomanduar nga Fondacioni i Kancerit të prostatës, vërtetoi se e bën dietën më të pranueshme për përdorim afatgjatë në menaxhimin e peshës dhe prodhoi një kontroll më të mirë të glicemisë.
Shumica e pjesëmarrësve në studim që morën vajin e ullirit shtesë humbën të paktën 5 përqind më shumë nga pesha e tyre fillestare deri në fund të gjashtë muajve. Për më tepër, grupi i studimit raportoi një nivel më të lartë energjie në dietë që përfshin vajin e ullirit.
Acidet yndyrore omega në vajin e ullirit
Acidet yndyrore të pangopura në vajin e ullirit përfshijnë EPA (acid eikosapentaenoik), DHA (acid docosahexaenoic) dhe DPA (acid docosapentaenoic). Të gjitha këto forma të omega 3s mund të ndihmojnë në zvogëlimin e faktorëve të rrezikut për kushte serioze shëndetësore, përfshirë sëmundjet kardiovaskulare.
Redukton rrezikun e goditjes nëp tru
Goditja është shkaku numër një i vdekjeve në botë. Konsumimi i një luge vaj ulliri në ditë mund të ndihmojë në mbajtjen e arterieve tuaja të shëndetshme dhe të zvogëlojë rrezikun e një goditje në tru.
E-Diaspora
-
Don Marjan Marku: Të promovohet dialogu ndërfetar dhe ndërkulturor Në mesin e trembëdhjetë kandidatëve për postin vakant të ipeshkvit të St. Gallenit është edhe prifti shqiptar,...
-
Shfaqet në Zvicër filmi i Bujar Alimanit, “Fluturat”
-
Çiftit kosovar i refuzohet tri herë pasaporta zvicerane: A do ta kërkojë sërish?
-
“Time” e përfshin shqiptaren Mira Murati në majë të listës së njerëzve që po bëjnë revolucion
-
Irma Kurti shpallet “Poetja e muajit” nga revista britanike “The seventh quarry”
Jeta në Zvicër
-
Saastal: Vazhdon evakuimi i turistëve dhe pastrimi i terrenit Helikopterët Air Zermatt ishin në gjendje të transportonin njerëz të premten midis orës 4 dhe 19:00,...
-
Sa kushton administrimi i aseteve të fondit pensional?
-
Kushtetuta e re kantonale synon t’i bëjë komunat më të pavarura
-
Shitja e cigareve elektronike është e ndaluar në kantonin Jura
-
Xhaka mungon kundër Spanjës, Yakin tregon se kush do e zëvendësojë